အမ်ိဳးသားေန႔ ႏွင့္ ျဖစ္ေပၚလာပံု
_____________________
နယ္ခ်ဲ႕ ျဗိတိသ်ွ အဂၤလိပ္ ကို
စတင္ေတာ္လွန္ခဲ႔ေသာ
အမ်ိဳးသားေအာင္ပြဲ နွစ္ ( ၉၇ ) ျပည့္ နွစ္ပတ္လည္ေန႕……………
13 . 11 .2017
ယေန႔ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၃၇၉ ခု
တန္ေဆာင္မုန္း လျပည့္ေက်ာ္(၁၀) ရက္တြင္
က်ေရာက္ေသာ………………
ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာႏိူင္ငံေတာ္၏
( ၉၇ )ႏွစ္ေျမာက္ "အမ်ိဳးသားေန႔" ကိုလိႈက္လိႈက္လွဲလွဲဂုဏ္ျပဳ ႀကိဳဆိုပါသည္။
"အမ်ိဳးသားေန႔ ျဖစ္ေပၚလာပံု"
ဝံသာႏုလႈပ္ရွားမႈကို ဦးေဆာင္ခဲ့ေသာ
ဂ်ီစီဘီေအက ႀကီးမႉး၍ ဝံသာႏုလႈပ္ရွားမႈ အေနႏွင့္ အမ်ိဳးသားေန႔ သတ္မွတ္ရန္ စတင္ ႀကိဳးစားရာမွ အမ်ိဳးသားေန႔ ေပၚလာရသည္။
၁၉၂၁-ခု မႏၲေလး၌ က်င္းပေသာ
နဝမအႀကိမ္ေျမာက္ ဂ်ီစီဘီေအ ကြန္ဖရင့္က အမ်ိဳးသားေန႔ သတ္မွတ္ေရး စတင္ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။
ထို႔ေနာက္ ၁၉၂၂ ခုႏွစ္၊
ဇြန္လ ၁၇ - ၁၈ တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕
ဂ်ဴဗလီေဟာ၌ က်င္းေပေသာ ဂ်ီစီဘီေအ အထူးကြန္ဖရင့္က ………
၁၉၂၀ ျပည့္၊ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ဥပေဒကို ေက်ာင္းသားမ်ား သပိတ္ေမွာက္ေသာ
တန္ေဆာင္မုန္း လျပည့္ေက်ာ္ ၁၀ ရက္ကို အမ်ိဳးသားေန႔ဟု သတ္မွတ္ေၾကာင္း
ဆုံးျဖတ္၍ အတည္ျပဳ ေပးခဲ့သည္။
ထိုေန႔သည္ အုပ္ခ်ဳပ္သူ နယ္ခ်ဲ႕
အဂၤလိပ္အစိုးရကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ေတာ္လွန္ေသာေန႔၊
ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ဥပေဒကို
ကန႔္ကြက္သည့္ အေနျဖင့္ ေက်ာင္းသားမ်ား သပိတ္ေမွာက္သည့္ေန႔၊
အမ်ိဳးသား ေတာ္လွန္ေရး စတင္သည့္ေန႔ ျဖစ္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ အမ်ိဳးသားေန႔အျဖစ္ တညီတညြတ္တည္း ဆုံးျဖတ္ အတည္ျပဳ
ခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။
ထိုေန႔သည္ အဂၤလိပ္ နယ္ခ်ဲ႕အစိုးရ အေပၚ ေအာင္ပြဲခံေသာေန႔ ျဖစ္၍ အမ်ိဳးသားေအာင္ပြဲေန႔ ဟုလည္း ေခၚၾကေသးသည္။
ရက္သတ္မွတ္ရာတြင္ပင္
အမ်ိဳးသားေန႔၏ အဓိပၸာယ္ ျပည့္စုံ
ေပၚလြင္ ပီျပင္ေစရန္ တကၠသိုလ္ဥပေဒ ကို သပိတ္ေမွာက္ေသာ အဂၤလိပ္ရက္ ျဖစ္သည့္
ဒီဇင္ဘာ ၅ ရက္ဟု မသတ္မွတ္ဘဲ ျမန္မာရက္
ျဖစ္ေသာ တန္ေဆာင္မုန္း လျပည့္ေက်ာ္ ၁၀ ရက္ဟု တမင္ သတ္မွတ္ေပးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ျမန္မာ့ သမိုင္းထဲက အမ်ိဳးသားေန႔
******************************
၁၈၈၅ ခုနွစ္တြင္ျမန္မာတစ္နိုင္ငံလံုး
အဂၤလိပ္လက္ေအာက္က်ေရာက္ခဲ့ၿပီးေနာက္
ဗိုလ္လ္မင္းေရာင္၊ဗိုလ္ခ်ိဳ၊ ဦးေအာင္ျမတ္၊
ဗိုလ္ဆြန္ပက္စသည့္ မ်ိဳးခ်စ္မ်ား
က ေတာ္လွန္ခဲ့ၾကေသာ္လည္း
တကြဲတျပားနွင့္စည္းလံုးမႈမရွိျခင္း၊
ခိုင္မာေသာသေဘာတရားမရွိျခင္း၊
ျပည္သူမ်ား ပေဒသရာဇ္စနစ္ေအာက္ေနခဲ့ရ၍
နိုင္ငံေရးနိုးၾကားမႈ အားနည္းျခင္း၊
ေခတ္မီလက္နက္မ်ားမရွိျခင္းတို႔ေၾကာင့္တိုင္းျပည္ သူ႔က်ြန္ဘဝသို႔ေရာက္ရွိေခ်မႈန္းခံလိုက္ရသည္။
ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမကဲ့သို႔…………
နိုင္ငံတကာသို႔ေရာက္ဘူးၿပီး အိနၵိယ၊
ဂ်ပန္စသည့္နိုင္ငံမ်ား၏ နိုင္ငံေရးျဖစ္ေပၚ
တိုးတက္မႈမ်ားကိုသိရွိနားလည္ၿပီး
ျမန္မာျပည္သူမ်ားကိုနိုင္ငံေရးမ်က္ေစ့ဖြင့္ေပးနိုင္ျခင္း။ ဘာသာေရးအသင္းအဖြဲ႕အျဖစ္ဖြဲစည္းခဲ့သည့္
`` ဝိုင္အမ္ဘီေအ ´´အသင္း မ်ိဳးကလည္း
ေရႊတိဂံုဘုရားေပၚမ်က္နာျဖဴနိုင္ငံျခားသားမ်ားဖိနပ္စီးတက္ေရာက္မႈကိုဝိုင္းဝန္းကန္႔ကြက္ရာမွ
ေအာင္ျမင္မႈရခဲ့ျခင္း။
GCBA ကဲ့သို႔နိုင္ငံေရးအသင္းႀကီးေပၚေပါက္လာျခင္း။
စသည့္အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္နိုင္ငံေရးအသိအျမင္နိုးၾကားလာသည္။
၁၉၂၀ ျပည့္နွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၅ရက္ေန႔၊
ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၈၂ခုနွစ္ တန္ေဆာင္မုန္း
လဆုတ္ ၁၀ ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္ေကာလိပ္နွင့္
ဂ်ပ္ဆင္ေကာလိပ္ေက်ာင္းသားမ်ားသည္
ရန္ကုန္တကၠသိုလ္အက္ဥပေဒကိုကန္႔ကြက္
သပိတ္ေမွာက္ခဲ့ၾကသည္။
ထိုသပိတ္သည္ ၿဗိတိသ်ွတို႔က
ျမန္မာနိုင္ငံအားမတရား သိမ္းပိုက္ၿပီးေနာက္
လြတ္လပ္ေရးအတြက္အမ်ိဳးသားေတာ္လွန္ေရးႀကီးက္ိုစတင္လိုက္ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။
ထိုေက်ာင္းသားသပိတ္သည္
တနိုင္ငံလံုးသို႔ တမဟုတ္ခ်င္းပ်ံ ့နွံ ့ သြားသည္။
ထိုအျပင္ထိုသပိတ္ကိုအေျခခံၿပီး
မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဓာတ္မ်ားနိုးၾကားလာ၍
တိုင္းရင္းသားစည္းလံုး
ညီၫြတ္မႈကို ရယူတည္ေဆာက္ခါ
လြတ္လပ္ေရး တုိက္ပြဲကိုလည္း
ေအာင္ျမင္ေအာင္ဆင္နႊဲနိုင္ခဲ့သည္။
နယ္ခ်ဲ့ ့အဂၤလိပ္သည္မိမိတို႔ ၏
ကိုလိုနီနိုင္ငံမ်ားကိုနွစ္ေပါင္း
ရွည္ၾကာက်ြန္ျပဳနိုင္ရန္အတြက္
ျပည္သူမ်ားအား အဂၤလိပ္တို ႔၏
အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကိုအက်ိဳးျပဳေစမည့္
ပညာေရးကိုသာသင္ၾကားေစ၏။
လူတိုင္းတကၠသိုလ္မတက္နိင္ေအာင္
ဥပေဒျဖင့့္ကန္႔သတ္ထား၏။
ပညာေရးအဆင့္ကိုနိမ့့္ပါးေအာင္လုပ္ထား၏ ။
၁၉၂၀ ဇြန္လတြင္ရန္ကုန္တကၠသိုလ္
အက္ဥပေဒၾကမ္းကို ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့သည္။
ထိုဥပေဒတြင္အဓိကအခ်က္ ၆ ခ်က္ပါသည္။
ထိုအခ်က္အားလံုးသည္ျမန္မာေက်ာင္းသားမ်ားကို
ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ၿပီးအဆင့္အတန္း
ခြဲထားသည္။
ထိုဥပေဒသည္ေငြေၾကးတတ္နိုင္သူ
လူနည္းစုကိုသာ တကၠသိုလ္ပညာ
သင္ၾကားခြင့္ရေစၿပီး ပညာထူးခ်ြန္ေသာ္လည္း
ေငြေၾကးမတတ္နိုင္သူ ေအာက္ ေျခ လူ တန္း စား
မ်ားကိုပညာဆက္သင္ခြင့္မရေအာင္
ခ်ဳပ္ခ်ယ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။
ထိုဥပေဒမူၾကမ္းကိုေက်ာင္းသားမ်ားက
အျပင္းအထန္ကန္႔႔ကြက္ေသာ္လည္း
ဘုရင္ခံ ဆာရယ္ဂ်ီနယ္ကရက္ေဒါက္ က
ျမန္မာမ်ားသည္ပညာေရးအေၾကာင္း
နားမလည္ဟုဆိုၿပီး ……………
၁၉၂၀ ဒီဇင္ဘာ၂ ရက္ေန႔တြင္ အက္ဥပေဒကို
အတည္ျပဳေၾကာင္းေၾကညာခဲ့သည္။
ထိုေၾကာင့္ေကာလိပ္ေက်ာင္းသားမ်ားသည္
ထိုနွစ္ဒီဇင္ဘာ ၂ရက္ေန႔တြင္ ေရႊတိဂံုရင္ျပင္၌
တိုင္ပင္ေဆြးေနြးၾကၿပီး သပိတ္ေမွာက္ၾကရန္
ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။
ဒီဇင္ဘာ ၄ရက္ေန႔တြင္
ေရႊတိဂံုေျခရင္းေရႊက်င္ေက်ာင္းတိုက္
ဆရာေတာ္ ဦးအရိယေက်ာင္း၌
အစည္းအေဝးပြဲႀကီးျပဳလုပ္ၿပီး ……………
ဒီဇင္ဘာ ၅ ရက္ေန႔(တန္ေဆာင္မုန္းလဆုတ္ ၁၀ ရက္)ေက်ာင္းသားမ်ား စတင္သပိတ္ ေမွာက္ခဲ့ၾကသည္။
ေက်ာင္းသားတို႔၏ဥပေဒပါအခ်က္မ်ားကို
ကန္႔ကြက္သည့္ေၾကညာခ်က္ကို
ဘုရင္ခံထံေပးပို႔ခဲ့သည္။
ဘုရင္ခံကအေၾကာင္းျပန္ၾကားျခင္း
မျပဳသည့္အတြက္ သပိတ္ဆက္ေမွာက္ခဲ့သည္။တကၠသိုလ္သို႔ဆက္လက္ မတက္ေရာက္ေတာ့ပဲ
GCBA ဂ်ီစီဘီေအေခါင္းေဆာင္မ်ားနွင့္ တိုင္ပင္၍ အမ်ိဳးသားေက်ာင္းမ်ားတည္ေထာင္ၾကသည္။
ဗဟန္းၿမိဳ႕နယ္ေရႊက်င္ေက်ာင္းတိုက္ႀကီးတြင္
အမ်ိဳးသားေကာလိပ္ကိုဖြင့္လွစ္ခဲ့သည္။
ျပင္ပပညာရွင္ ဆရာႀကီးသခင္ကိုယ္ေတာ္မႈိင္း၊
ဒီးဒုတ္ဦးဘခ်ိဳတို႔ကေစတနာ႔ဝန္ထမ္း
သင္ၾကားေပးသည္။
ထိုစဥ္က တကၠသိုလ္သပိတ္ကို
တစ္နိုင္ငံလံုးကေထာက္ခံခဲ့ၾကသည္။
အထက္တန္းေက်ာင္းမ်ားက
လည္းေထာက္ခံသည့္အေနျဖင့္
သပိတ္ေမွာက္ၾကသည္။
ဤသပိတ္မွတဆင့္ျမန္မာတနိုင္ငံလံုးတြင္
အမ်ိဳးသားေက်ာင္းမ်ား ေပၚထြန္းလာသည္။အမ်ိဳးသားပညာေရးေကာင္စီကိုလည္း
ဖြဲ႕စည္းနိုင္ခဲ့သည္။
ဤသပိတ္ေၾကာင့္……………
ျပည္သူလူထုအတြင္းနယ္ခ်ဲ ့ဆန္႔က်င္ေရး၊
အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓာတ္မ်ားတဟုန္ထိုး
ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။
ထိုေန႔ကို အမ်ိဳးသားေန႔ဟုသတ္မွတ္ခဲ့ပံုကား
၁၉၂၁ ေအာက္တိုဘာတြင္
အမ်ိဳးသားေပါင္းခ်ဳပ္အသင္း
GCBA ကြန္ဖရင့္ကို
မႏၲေလးၿမိဳ႕၌က်င္းပသည္။
ျမန္မာနိုင္ငံအနယ္နယ္အရပ္ရပ္မွ
ကိုယ္စားလွယ္မ်ားတက္ေရာက္ၾက၍
အနာဂတ္အတြက္ေဆြးေႏြးခ့ဲၾကသည္။
သူရိယသတင္းစာမွ ဦးတုတ္ႀကီးက
သီေပါမင္းပါေတာ္မူသည့္ေန႔
ပ်ဥ္းမနား ဦးေဒြးက ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမ
ေထာင္က်ေသာေန႔
တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားကိုယ္စားလွယ္
ဦးျမင့္က ၁၉၂၀ခုႏွစ္ ေက်ာင္းသားသပိတ္
ႀကီးသာလ်ွင္တမ်ဳိးသားလုံးစည္းလုံးမွဳ
ဇာတိမာန္ကိုျဖစ္တည္ေစခ့ဲသည္။
အရွံဳးျပယုဂ္မဟုတ္ အနိုင္သာျဖစ္သည္။
ဦးျမင့္၏အဆိုကိုအားလုံးကသေဘာ
တူ အတည္ျပဳခ့ဲသျဖင့္ ေက်ာင္းသာမ်ား
သပိတ္ေမွာက္ခ့ဲေသာ ၁၂၈၂ခုႏွစ္တန္
ေဆာင္မုန္းလျပည့္ေက်ာ္ (၁၀)ရက္
ေန႔ကိုအမ်ဳ္ိးသားေန႔ဟုသတ္မွတ္ခ့ဲ
ေလသည္။
(1940)ခုႏွစ္တြင္မွ အစိုးရက အမ်ဳိးသား
ေန႔ကို တရားဝင္ရံုးပိတ္ရက္အျဖစ္ သတ္
မွတ္ေပးခ့ဲသည္။
(13.11.2017) ေန႔သည္
ျမန္မာ့သမိုင္းတြင္ ေမာ္ကြင္းမွတ္တိုင္
တစ္ခုျဖစ္သည့္(၉၇) ႏွစ္ေျမာက္
အမ်ဳိးသားေန႔ပင္ျဖစ္သည္။
ျမန္မာတစ္မ်ဳိးသားလုံးဂုဏ္ယူရမည့္
ေန႔ထူးေနျမတ္ျဖစ္သလိုႏွစ္စဥ္နွစ္တိုင္း
လည္းအမ်ဳိးသားေန႔ေအာင္ပြဲမ်ားကို
က်င္းပလာခ့ဲသည္မွာယေန႔ထိတိုင္ျဖစ္သည္။
ဤသို႔ျဖင့္ အမ်ိဳးသားေရး
လကၡဏာမ်ားပို၍ ေပၚလြင္ထင္ရွားေစခဲ့သည့္ အမ်ိဳးသားေန႔ကို အစဥ္မေမ႔အပ္ေပ……………
ခရက္ဒစ္ - မူရင္း
ျပန္လည္မ်ွေဝပါသည္
ေလးစားလ်ွက္
